“Некаторыя троешнікі выкладаюць лепей за выдатнікаў”: малады выкладчык з Гродна пра першы год працы

Навакольны свет поўніцца стэрэатыпамі. Мысліць шаблонамі прасцей. Вельмі зручна, калі можаш падагнаць асяроддзе пад нейкія стандарты. Нямала такіх гатовых думак ёсць і ў адносінах да школы.

Але спецыяльна для Сайта Гродна 015.BY малады выкладчык беларускай мовы і літаратуры К. разбіў некаторыя з іх . Кожная школа – гэта асобны сусвет і ўсе яны падобныя паміж сабой бадай што толькі агульнымі задачамі.

Калі карэспандэнт ішоў на інтэрв'ю, чакаў пачуць скаргі, боль і жаль. Сабраў усе думкі і падрыхтаваўся спачуваць беднаму хлопцу. Але выкладчык К. быў у добрым настороі, пасміхаўся, яго жывы твар ніяк не асацыяваўся з пакутамі, пра якія чуў журналіст.

– Вось глядзіце. Усе людзі розныя, кожны з нас мае асаблівасці характару. Так і з навучальнымі ўстановамі. Кожная школа – гэта асобны сусвет і ўсе яны падобныя паміж сабой бадай што агульнымі задачамі: дапамагчы дзіцёнку выйсці ў свет. А так – кожны педагагічны калектыў, на маю думку, можна назваць асобным светам са сваёй культурай і г.д. У большасці я задаволены сваёй працай. Лічу, што мне пашанцавала са школай. У нас добрае кіраўніцтва і утульны клімат унутры калектыва. Канешне, бываюць гарачыя дзянькі. А дзе ж іх не бывае? Праца настаўніка – гэта праца з людзьмі, а людзі – стварэнні тонкія.

У беларускую філалогію мяне прывяла музыка

Калі сустракаеш новага чалавека, адразу становіцца цікава, чаму ён абраў менавіта гэты шлях, а ніякі іншы. Бацькі будучага выкладчыка К. жадалі, каб іх сын быў юрыстам. Знаёмая сітуацыя: бацькі прытрымліваюцца свайго меркавання, а іхняе чада свайго.

– У той год, калі паступаў, скарацілі набор на тую спецыяльнасць, якую раілі са свайго боку бацькі. Маладое ж сэрца цягнула да іншага - філалогіі. Па-мойму, лепей быць добрым філолагам, чым пасрэдным юрыстам. Чаму менавіта беларуская філалогія? У школе былі добрыя настаўнікі, у тым ліку па беларускай мове, ды і з дзяцінства неяк яна больш падабалася. Потым ужо, у больш сталым узросце, зацікавіла беларускамоўная музыка. У большай ступені сучасная (творчасць Зм.Вайцюшкевіча, А. Камоцкага, J -Морс і інш.). Можна сказаць, што ў беларускую філалогію мяне прывяла музыка, ­— пасміхаецца выкладчык.

Вялікае хваляванне – класнае кіраўніцтва

Маладога выкладчыка ў школе прынялі добра. З боку старэйшых калег не адчуваецца нейкага ўціску, ці неапраўданых патрабаванняў. Нагрузка канешне немалая, але гэта не дзіўна: навучальная ўстанова працуе ў дзве змены. Дзяцей трэба вучыць, працаваць з імі, ад гэтага нікуды не дзенешся.

– Адзінае, што было сапраўды нова і выклікала пэўнае хваляванне – класнае кіраўніцтва. Але можа яно і лепей: адразу ўліцца ў працу і ўжо ведаць, што гэта такое, — разважае настаўнік . – Ад нас, педагогаў, залежыць, па вялікім рахунку, будучыня дзяцей, мы павінны сачыць у тым ліку і за сабой, сваімі паводзінамі 24/7. Бо дзеці глядзяць на нас не толькі на занятках. Сочаць на перапынках, хтосьці назірае на вуліцы, заходзіць на старонку ў сацыяльнай сетцы і г.д.

Калі карпаратыўная культура на ўзроўні, усё будзе як трэба

Заўсёды многа хваляванняў наконт таго, як прыме новага чалавека калектыў. Колькі ходзіць баек і гісторый пра тое, што малады спецыяліст знаходзіцца недзе на ніжэйшай ступені. Маўляў, усе сябруюць не з кімсьці, а супраць кагосьці. Яшчэ больш усяго можна пачуць пра жаночыя калектывы.

– З калегамі нечаканасцей няма, мы ўсе дарослыя людзі. Можна без праблем звярнуцца за дапамогай да выкладчыка матэматыкі, гісторыі, або нават фізкультуры. Заўсёды дапамогуць. У нас добрая адміністрацыя, вітаюцца прапановы, да настаўнікаў прыслухоўваюцца. Я ўжо звяртаўся з ідэямі наконт 9 мая. Што за яны, казаць не буду. Калі ўсе атрымаецца, можна пачуеце. Увогуле, калі карпаратыўная культура на ўзроўні, усе будзе, як трэба. У нас было нават пасвячэнне ў маладыя настаўнікі. Маладых педагогаў урачыста павіталі і прынялі ў калектыў.

Дзеці часам сумуюць, таму што “надта многа прыроды”

Настаўнік К. зараз працуе з пятымі класамі. У школе існуе пераемнасць: педагог бярэ дзяцей у пятым класе, і ідзе з імі ў шосты, сёмы і г.д. Любы выкладчык імкнецца зацікавіць малых нечым новым як у вучэбнай дзейнасці, арганізацыі ўрокаў, так і па-за вучэбнай. Напрыклад, вывесці ў горад. Але бывае, што не так многа дзяцей, як хацелася б, збіраецца на падобныя імпрэзы. Звычайна такія “паходы” запланаваны на суботу. А субота ­ — гэта адпачынак, у многіх секцыі, факультатывы, дадатковыя заняткі. Таму не з заўсёды атрымліваецца бачыць увесь клас. Са свайго боку бацькі добра рэагуюць на падобныя імпрэзы, яны задаволеныя, што дзеці развіваюцца рознабакова.

– Канешне, самі дзеці не заўсёды радыя, што я іх кудысьці выводжу. Маўляў, куды ён цягне нас. Яшчэ пакуль не разумець. Не так даўно хадзілі ў лялечны тэатр, — успамінае К. — На жаль, выбраліся туды толькі пяць школьнікаў. Але тыя, хто не пайшоў, пашкадавалі, бо супрацоўнікі далі магчымасць паглядзець на лялькі зблізку, дазволілі патузаць за нітачкі, дакрануцца да ўсяго. На занятках таксама намагаюся зацікавіць малых. Зараз іншае ўспрыманне свету ў дзяцей. Магчыма, варта было б дадаць у праграму больш сучаснага, падзейнага. На творах пра навакольную прыроду дзеці часам сумуюць. Але вось зараз падыходзім да тэматыкі Вялікай Айчыннай вайны, і тут, падаецца мне, дзецям будзе больш цікава. Шмат, канешне, залежыць і ад самаго выкладання. Часам “троешнік” можа больш хутчка і крэатыўна знайсці спосаб, як данесці інфармацыю да вучняў, чым выпускнік з чырвоным дыпломам.

Адразу бачна, калі з дзецьмі працуюць бацькі

Выхаванне – складаны працэс. І ён не будзе праходзіць, як трэба, без сумеснай працы школы і бацькоў. Вельмі важна, каб у гэтым сэнсе настаўнік і бацькі разумелі адзін аднаго, працавалі сумесна.

– Дзеткі розныя бываюць, хто больш паслухмяны, хто менш. Але адразу бачна, калі з дзецьмі працуюць бацькі. Малыя маюць розныя зацікаўленасці. Канешне, надта любяць сядзець у тэлефонах, але і дарослыя зараз амаль заўсёды з гаджэтамі ў руках. Аднак вельмі прыемна, калі, тыя ж пяцікласнікі абмяркоўваюць нейкія сур’ёзныя пытанні, гістарычныя падзеі, робяць спробы разважаць. Аднойчы чуў, як у школьнай сталовай абмяркоўвалі нейкія падзеі з гісторыі СССР, — дзеліцца малады настаўнік. — Не заўсёды такія размовы пачуеш, але бывае. З вымаўленнем у дзетак у большасці добра. Бывае, што цяжка выказацца, але мы над гэтым працуем. Можа сітуацыя была б лепшай, калі б яны гаварылі хоць троху па-беларуску па-за межамі школы.

Васьмікласнікі былі здзіўленыя, што мову вядзе не жанчына

Для дзяцей пераход у пяты клас – эмацыйна складаная рэч, таму што ў сярэдняй школе ўсё інакш. Новыя настаўнікі, кабінеты, больш сур’ёзнасці. Да вучня ўжо ў большай ступені ставяцца як да дарослага, прад’яўляюцца іншыя патрабаванні. На гэтым этапе вельмі важна знайсці да дзяцей правільны падыход.

– Пяцікласнікі вельмі актыўныя, гаманлівыя, ім бывае цяжкавата доўга трымаць увагу. Але я прывык ужо. А вось аднойчы мне далі восьмы клас, замяняў настаўніка, калі той захварэў. І стаяла такая цішыня ў кабінеце! Як потым мне сказалі, васьмікласнікі былі здіўленыя, што мову не жанчына вядзе. А я быў здіўлены тым, што не трэба так гучна гаварыць, — дзеліцца ўражаннямі К. — Паглядзім, якімі будуць мае дзеткі ў восьмым класе. Калі падмяняў, не заўважыў нейкай непавагі, настаўнік ёсць настаўнік, дысцыпліна была добрая ў класе.

На пачатковым этапе часта здаралася лягаць пасля трох гадзін раніцы

У кожнай прафесіі самым цяжкім этапам з’яўляецца пачатковы этап. Асабліва калі гэта першы твой вопыт. І выкладчыцкая дзейнасць тут не выключэнне.

– Падтрымліваю сувязь з аданагрупнікамі. Некаторыя жаляцца на вялікую нагрузку. Але тут у чым справа можа быць. Калі да гэтага не працаваў чалавек, а толькі вучыўся, то да новага рэжыму цяжка прызвычаіцца. У першым паўгоддзі даволі часта клаўся спаць пад раніцу, бо трэба было праверыць 4 стосы сшыткаў, спланаваць заняткі: што? як? які падрыхтаваць план? Гэта проста трэба вытрымаць, перацярпець. А потым ужо прыходзіць разуменне таго, як уладкаваць свой дзень. Складана ставіць дрэнныя адзнакі. Такі адразу сум на сэрцы… — расказвае К. – Але і шчыра радуешся, калі ў вучняў, у тым ліку і дзякуючы табе, нешта атрымліваецца.

Вероника КОЗЛОВСКАЯ

Все материалы Вероники Козловской читайте в авторском блоге

Если вы заметили ошибку, выделите необходимый текст и нажмите Ctrl+Enter, чтобы сообщить об этом редакции
Автор
(0 оценок)
Актуальность
(0 оценок)
Изложение
(0 оценок)
Я рекомендую
Пока никто не рекомендует

Комментарии

1
Общество
— Ого, как красиво! — вырывается у фотографа, когда Елена встречает нас на лестничном пролете и оказывается под потоком лучей редкого зимнего солнца. Елена смеется, мол, какая там красота, «вот коты у меня и правда красивые, и каштаны, которые папа высадил за окном полвека назад». О себе она впервые рассказала, прислав письмо в редакцию TUT.BY. «Я — одинокий добровольный волонтер с двадцатилетним стажем. Мне 75. Одинокий во всех смыслах. Мотивация для жизн...
Общество
«Практически все „новые“, принятые с 1 января, дорожные знаки мы уже делали раньше», — рассказывают специалисты ЗАО «Фабрика знаков», которые не один десяток лет изготавливают эту продукцию. А в Минтрансе уточнили: «Добавленные в стандарт знаки носят рекомендательный характер — их нет в ПДД, а значит устанавливать их можно по желанию». В обновленном с 2019 года СТБ 1140−2013 «Технические средства организации дорожного движения. Знаки дорожные. Общие технич...
Общество
Прокуратура Гродненской области защитила права и законные интересы ребенка-инвалида и его семьи. Информация об этом размещена на сайте Генеральной прокуратуры. Прокуратура проверила соблюдение законодательства о защите прав детей-инвалидов в СПК "Гожа" Гродненского района. Один из работников сельхозпредприятия воспитывает 7-летнюю дочь и 11-летнего ребенка-инвалида. Мужчина имел право получать пособие на детей старше 3 лет из отдельных категорий семей. Не...
Общество
Еще в ноябре прошлого года Палата представителей Национального собрания в первом чтении приняла проект закона «О внесении изменений и дополнений в закон Республики Беларусь „О местном управлении и самоуправлении в Республике Беларусь“». Но какие именно изменения ждут белорусов, до сих пор неясно. По мнению Бизнес-союза предпринимателей и нанимателей имени Кунявского, в случае принятия закона органы власти смогут обязывать предпринимателей и простых граждан...
Общество
"Мысль о том, что «надо валить» впервые появилась у меня в 9-летнем возрасте, после того, как я съездила на так называемое «оздоровление» в Испанию. Контраст в уровне жизни был разительным даже для ребенка. Родители детально ответили на все мои “А почему?”, и с тех пор мантру «тебе здесь нечего ловить» я слышала с такой регулярностью, что, в принципе, и не рассматривала другие варианты развития моего жизненного сценария.  После школы я хотела уехать учитьс...
Юрий Комягин
Семьдесят пять лет назад, в начале 1944 года, наш знаменитый земляк Василь Быков попал в печальный военный документ, который именовался так: «Именной список безвозвратных потерь личного состава». Напротив его фамилии значилось: погиб 10 января 1944 года в районе деревни Большая Северинка Кировоградской области Украины и похоронен там же. Чуть позже данные на лейтенанта Быкова внесли в приказ об исключении его из кадров военнослужащих Красной Армии в связи...
Эксклюзив
Что такое биткоин? Многие слышали об этом новом виде денег, который существует только виртуально. И хотя такую валюту нельзя потрогать, но она является реальным средством платежа и финансовым инструментом для тех, кто научился зарабатывать на криптовалютных рынках. Одни на этом «погорели», другие так и не решились попробовать, третьи попали в руки мошенникам. О настоящем и будущем цифровой экономики Сайт Гродно 015.BY пообщался с Виталием (имя изменено — П...
Власть
На встрече с министрами иностранных дел, в разное время возглавлявшими МИД Беларуси, Александр Лукашенко назвал условия, на которых возможно дальнейшее развитие союзного строительства с Россией, в том числе введение единой валюты, унификация налоговой и таможенной политики. Фото: Reuters «Союз — пожалуйста. Объединение — пожалуйста, но только это люди должны решить, а не мы. Мы не отказываемся ни от одного тезиса. Если кто-то мне начинает говорить про объе...
Происшествия
В пятницу, 18 января, на Гродненском мусоросортировочном заводе нашли боевую гранату. Информацию подтвердил директор предприятия Вячеслав Андреевский. Он сообщил, что происшествие случилось утром, около 9 часов. Правоохранительные органы изъяли опасный предмет.  В 2019 году это первый случай, хотя подобные находки уже имели место. К примеру, в 2018 году на линии сортировки нашли около 5 гранат, а также патроны, мины и газовый пистолет. В целом, за весь 201...