"Ажна маслінца сем дзянёчкаў". Як у Беларусі традыцыйна святкавалі Масленіцу

 — А вось на Мастоўшчыне асабліва і не святкавалі, — адразу агарошвае дырэктар Гудзевіцкага музею Кацярына Басінская, — Гэта больш усходняя традыцыя. У нас пачалі шырока адзначаць Масленіцу не так даўно. Але для маленькіх населеных пунктаў такія святы вельмі важныя. Жыццё ў вёсцы не надта ж вясёлае, а гулянні яго робяць больш яркiм. Раней жа у нас збіраліся на масленічным тыдні ў чацвер на невялікія вячэркі - бяседы. Маглі, канешне, і чарку кульнуць, але ўсё было не надта шыкоўна.

Гудзевічы — маленькае мястэчка ў Мастоўскім раёне. Тут працуе адзіны на Гродзенскую вобласць вясковы музей. Яго стварыў у 1968 годзе настаўнік Алесь Белакоз. Спачатку гэта быў толькі музейны пакой пры школе, але ў 1990 годзе ён ужо атрымаў статус дзяржаўнага. Зараз Гудзевіцкі дзяржаўны літаратурна-краязнаўчы музей — гэта ўстанова культуры, дзе сабраныя дастаткова ўнікальныя экспанаты. Асаблівы гонар музея — дываны, зробленыя ў тэхніцы «падвойнае ткацтва». Не забываюць тут і пра беларускія традыцыі, пiша TUT.BY.

 — Супрацоўнікі музею вырашылі не тое, каб аднавіць масленічную традыцыю, а наноў стварыць яе ды распавесці гасцям і мясцовым жыхарам аб традыцыях, якія калісьці былі на Беларусі, — кажа дырэктар музея.
img_1465

У Гудзевічах усё сціплае і невялічкае, вось і святкаванне каля музея атрымалася маленькім, але вельмі ўтульным. З беларускімі спевамі, карагодамі і пудзілам зімы.

— А вы ведаеце, што нельга на ім было маляваць вочы? Нашыя продкі ведалі, што ў вачах — сіла і моц, якую можна праз іх забраць. Пагэтаму ўсе традыцыйныя лялькі без вачэй. І пудзілы Зімы — таксама, — кажа Кацярына Басінская.

І, канешне, якая Масленіца без бліноў, ажурных, танюткіх і жоўтых, як сонейка. Іх таксама пякуць супрацоўнікі музея і частуюць турыстаў ды мясцовых школьнікаў, якія завітваюць на святкаванне провадаў зімы.

— Масленіца — язычніцкае свята. Яно не мае ў народным календары пэўнай даты. Пасля прыходу на нашыя землі хрысціянства яе пачалі адзначаць за восем тыдняў да Вялікдня. Раней Масленку, так яшчэ называлі гэтыя часы, святкавалі месяц, а зараз — тыдзень, які так і называецца — масленічны. Яшчэ яго называюць — сырны альбо масляны. Былі і спецыяльныя для гэтага свята песні. Напрыклад спявалі:

«Мы думылі, маслінца сем недзелік,
Сем недезелі, люді, сем недзелік.
Ажна масленіца сем дзянёчкаў,
Сем дзянёчкаў, люлі, сем дзянёчкаў»

Да нашых дзён дайшлі толькі рэшткі тых свят, якімі яны былі даўным-даўно ў сівыя часы, калі нашыя продкі-язычнікі святкавалі пачатак новага году вясной. Яны радаваліся таму, што нарэшце прыходзіць цеплыня. У арсенале свята — карагоды, гушканне на арэлях, вясёлыя гульні і спальванне пудзіла. Напрыклад, у Магілёўскай вобласці ў гэты тыдзень не працавалі, хадзілі адзін да аднаго ў госці, моладзь гуляла ў розныя гульні.

Вось і гудзевіцкім школьнікам прапанавалі пагуляць — пазбіраць штучныя снежкі, бо на вуліцы, хоць і холадна, але даўно ўжо вясновае надвор’е, і ўвесь снег патаяў.

— На Масленічным тыдні пяклі бліны. Гэта, напэўна, ужо ўсе ведаюць. Блін — гэта маленькае сонца. Нашыя продкі верылі ў тое, што гэты выраб дапаможа ім гукаць вясну і сытнымі, маслянымі вячэрамі яны імкнуцца дамовіцца не толькі з вясновымі духамі, але і зімовымі. Каб апошнія больш не прыходзілі і не марозілі ўсё навокал.

Былі і іншыя, менш вядомыя зараз, традцыі. Напрыклад, на масленічным тыдні аб’язджалі маладых каней і наладжвалі новыя сані. Думалі: чым з вышэйшай горкі з’едуць, тым больш вышэйшым будзе лён. Яшчэ бавіліся на арэлях — моладзь праводзіла нават спаборніцтва паміж сабой — хто вышэй разгайдаецца.

Дарэчы, маладыя людзі вельмі весела святкавалі Масленіцу. У некаторых раёнах Беларусі гэтае свята выглядала падобным да Каляд. Маладзёны хадзілі ад хаты да хаты, спявалі песні. Быў яшчэ такі момант. Калі па дарозе сустракаўся хлопец, які доўга не жаніўся, то да яго нагі прывязвалі калодку. І небарака павінен быў ці то хадзіць з ёю пэўны час, ці адкуплівацца ад жартаўнікоў. Такая ж рэч магла адбыцца і з пераборлівай незамужняй дзяўчынай, — распавядаюць супрацоўніцы музея школьнікам. Дзеці смяюцца і пачынаюць абмяркоўваць традыцыі.

Канешне, кульмінацыйны момант святкавання прыпадаў на нядзелю, калі ў вёсцы ладзілі застоллі і хадзілі ў госці. У гэты дзень аднавяскоўцы прасілі адзін у аднаго парабчэння і частавалі блінамі з розным начыннем.

— У нас традыцыйна пяклі з творагам, — кажуць супрацоўніцы.

У нядзелю Масленіцу праважалі і верылі, што далей прыйдзе сапраўдная вясна, таму з зімой развітваліся весела, не шкадуючы, што яны адыходзіць.

Яшчэ з язычніцкіх часоў у нашых продкаў была традыцыя спальваць у вялікіх вогнішчах стары абутак, адзенне і непатрэбныя рэчы. З цягам часу гэтае дзеянне набыло рытуальны характар. Беларусы пачалі спальваць пудзіла зямлі. Такім чынам старое адыходзіла і знішчалася, саступаючы месца новаму. Напэўна, Масленіца падабалася людзям яшчэ і таму, што ў перыяд святкавання можна было добра наесціся, бо на наступным тыдні пачынаўся пост.

Так і казалі: «Масленіца з блінамі, а пост з грыбамі».

Читай сайт Гродно 015.BY «ВКонтакте» - https://vk.com/grodno015
Читай сайт Гродно 015.BY «Однокласники» - https://ok.ru/grodno015
Читай сайт Гродно 015.BY «Фейсбук» - https://www.facebook.com/grodno015

Беларусь масленица какпраздновали традиции фото
Если вы заметили ошибку, выделите необходимый текст и нажмите Ctrl+Enter, чтобы сообщить об этом редакции
Автор
(0 оценок)
Актуальность
(0 оценок)
Изложение
(0 оценок)
Я рекомендую
Пока никто не рекомендует

Комментарии

1
Фото+видео
Сегодня около 17 часов жители Гродно могли наблюдать высокий столб из клубов дыма за городом. Обеспокоенные очевидцы прислали в редакцию Сайта Гродно 015.BY фото и видео, по которому становится понятно, что пожар достаточно серьезный.     Как выяснилось, пожар действительно произошел за чертой Гродно. На место ЧП были направлены бригады МЧС. По информации от наших источников, горел полигон по переработке шин в беговые резиновые дорожки на стадионах от пред...
Видео
В инстаграме телеканала "Гродно Плюс" появилось видео, на котором в очередной раз доказывается актуальность темы наглых водителей, которые твердо уверены, что если им надо, то на весь мир наплевать. В объектив камер видеонаблюдения попала группа парней, которые сначала поигрались бетонной полусферой, а затем откинули ее и проехали по своему маршруту через тротуар. Действо произошло минувшей ночью около 12 часов. «Возможно нужно написать банально: «золотая»...
Происшествия
В Узбекистане 15 июня задержали женщину, которая собиралась продать десятидневного младенца. 24-летняя женщина находилась в сговоре с 28-летним мужчиной. Ребенка оценили в тысячу долларов. Фото носит иллюстративный характер Об этом сообщили в пресс-службе Министерства иностранных дел республики. По данному факту возбуждено уголовное дело. На данный момент проводится проверка, которая установит детали произошедшего. Стоит отметить, что в Узбекистане подобны...
Фотофакт
В Лиде состоялся публичный протест относительно сложившейся чрезвычайной ситуации в экосистемах Лидского района. Telegram-канал «NEXTA Lite» опубликовал фотографию, на которой двое мужчин рядом с Лидским районным исполнительным комитетом держат плакат «Мёртвая Дзiтва». Сообщается, что данная акция прошла сегодня, 17 июня, уточняет bizlida.by. Первые сообщения об экологическом бедствии, связанным с загрязнением воды и гибелью огромного количества рыбы в Лид...
Общество
Польша собирается разместить американские войска как минимум в шести точках страны. НАТО хочет укрепить восточный фланг, а значит, и восточную часть Польши. Об этом сообщил министр обороны Польши Мариуш Блащак. Точное месторасположение подразделений пока не называется, ведутся переговоры, пишет TUT.BY. — В соглашении есть пункт, в котором говорится, что эти места будут иметь место в соглашении обеих сторон, мы будем принимать совместное решение. Важно укре...
Общество
«Эдельвейс» - детский коррекционно-развивающий центр, расположенный в одном из красивейших городов Беларуси — Гродно. Здесь проводятся индивидуальные и групповые занятия с детьми, имеющими особенности в развитии. Тут помогают детям и подросткам с речевыми и поведенческими нарушениями любого уровня сложности. В «Эдельвейс» приезжают семьи со всей Республики и других государств — России, Украины, стран Европы. Квалифицированную, грамотную и результативную по...
Происшествия
В пятницу, 14 июня, под Щучином легковой автомобиль сбил пожилого велосипедиста. На багажнике вместе с ним ехала внучка, она и пострадала в ДТП.  В Щучинском районе около 8 часов вечера местная жительница, управляя автомобилем "Рено" двигалась по проселочной дороге в сторону агрогородка Топилишки. При выезде на главную «Острино-Волковыск» женщина поворачивала налево. - В этот момент по обочине со стороны Щучина двигался пенсионер на велосипеде со своей вну...
Общество
В мае несколько случаев кори зарегистрировали в гродненских студенческих общежитиях. В одном из них, на БЛК, до недавнего времени был карантин, в других проведена вакцинация непривитых. Студенты-медики советуют солнечные ванны По состоянию на 30 мая с подозрениями на заболевание корью было госпитализировано 11 студентов медуниверситета, информирует "Вечерний Гродно". Один выписан. Состояние остальных удовлетворительное: клинические проявления соответствова...
Общество
Если вы стали свидетелем нарушений законодательства о содержании детских площадок во дворах, а также заметили места, где небезопасно находиться детворе, звоните на горячую линию КГК по Гродненской области. Снимок носит иллюстративный характер В результате контрольных мероприятий, как отмечают в ведомстве, выявили случаи, когда собственники детских площадок не содержат их в порядке, а именно: не обновляется покраска турников, нет резинового покрытия, не отр...
Новости по теме
"Им бы ремня от папы": В центре Гродно парни поигрались бетонной полусферой
Польша разместит американских военных, в том числе - на востоке страны, у границы с Беларусью
Детский центр "Эдельвейс" в Гродно: чем тут помогают и почему приезжают не только из Беларуси?
"Принимайте солнечные ванны": как гродненских студентов спасают от заболевания корью
Госконтроль заинтересовался состоянием детских площадок в Гродно - сообщить о нарушениях можно на горячую линию
Стаффа, который покусал детей на Ольшанке, усыпили. Мнение зоозащиты: собака стала жертвой неправильного воспитания
Как власти будут повышать пенсии при "дырявом" ФСЗН
Гроза, ромашки и девушки: 10 красивых фотографий Гродно в Instagram за неделю
Новый министр здравоохранения: "Все заболевшие корью в Гродненской области перенесли болезнь в легкой и средней степени"
Погода в Гродно на неделю: без жары, с дождями и средней температурой