User views view_news rubric_id news_rubric_id 3

"Ажна маслінца сем дзянёчкаў". Як у Беларусі традыцыйна святкавалі Масленіцу

 — А вось на Мастоўшчыне асабліва і не святкавалі, — адразу агарошвае дырэктар Гудзевіцкага музею Кацярына Басінская, — Гэта больш усходняя традыцыя. У нас пачалі шырока адзначаць Масленіцу не так даўно. Але для маленькіх населеных пунктаў такія святы вельмі важныя. Жыццё ў вёсцы не надта ж вясёлае, а гулянні яго робяць больш яркiм. Раней жа у нас збіраліся на масленічным тыдні ў чацвер на невялікія вячэркі - бяседы. Маглі, канешне, і чарку кульнуць, але ўсё было не надта шыкоўна.

Гудзевічы — маленькае мястэчка ў Мастоўскім раёне. Тут працуе адзіны на Гродзенскую вобласць вясковы музей. Яго стварыў у 1968 годзе настаўнік Алесь Белакоз. Спачатку гэта быў толькі музейны пакой пры школе, але ў 1990 годзе ён ужо атрымаў статус дзяржаўнага. Зараз Гудзевіцкі дзяржаўны літаратурна-краязнаўчы музей — гэта ўстанова культуры, дзе сабраныя дастаткова ўнікальныя экспанаты. Асаблівы гонар музея — дываны, зробленыя ў тэхніцы «падвойнае ткацтва». Не забываюць тут і пра беларускія традыцыі, пiша TUT.BY.

 — Супрацоўнікі музею вырашылі не тое, каб аднавіць масленічную традыцыю, а наноў стварыць яе ды распавесці гасцям і мясцовым жыхарам аб традыцыях, якія калісьці былі на Беларусі, — кажа дырэктар музея.
img_1465

У Гудзевічах усё сціплае і невялічкае, вось і святкаванне каля музея атрымалася маленькім, але вельмі ўтульным. З беларускімі спевамі, карагодамі і пудзілам зімы.

— А вы ведаеце, што нельга на ім было маляваць вочы? Нашыя продкі ведалі, што ў вачах — сіла і моц, якую можна праз іх забраць. Пагэтаму ўсе традыцыйныя лялькі без вачэй. І пудзілы Зімы — таксама, — кажа Кацярына Басінская.

І, канешне, якая Масленіца без бліноў, ажурных, танюткіх і жоўтых, як сонейка. Іх таксама пякуць супрацоўнікі музея і частуюць турыстаў ды мясцовых школьнікаў, якія завітваюць на святкаванне провадаў зімы.

— Масленіца — язычніцкае свята. Яно не мае ў народным календары пэўнай даты. Пасля прыходу на нашыя землі хрысціянства яе пачалі адзначаць за восем тыдняў да Вялікдня. Раней Масленку, так яшчэ называлі гэтыя часы, святкавалі месяц, а зараз — тыдзень, які так і называецца — масленічны. Яшчэ яго называюць — сырны альбо масляны. Былі і спецыяльныя для гэтага свята песні. Напрыклад спявалі:

«Мы думылі, маслінца сем недзелік,
Сем недезелі, люді, сем недзелік.
Ажна масленіца сем дзянёчкаў,
Сем дзянёчкаў, люлі, сем дзянёчкаў»

Да нашых дзён дайшлі толькі рэшткі тых свят, якімі яны былі даўным-даўно ў сівыя часы, калі нашыя продкі-язычнікі святкавалі пачатак новага году вясной. Яны радаваліся таму, што нарэшце прыходзіць цеплыня. У арсенале свята — карагоды, гушканне на арэлях, вясёлыя гульні і спальванне пудзіла. Напрыклад, у Магілёўскай вобласці ў гэты тыдзень не працавалі, хадзілі адзін да аднаго ў госці, моладзь гуляла ў розныя гульні.

Вось і гудзевіцкім школьнікам прапанавалі пагуляць — пазбіраць штучныя снежкі, бо на вуліцы, хоць і холадна, але даўно ўжо вясновае надвор’е, і ўвесь снег патаяў.

— На Масленічным тыдні пяклі бліны. Гэта, напэўна, ужо ўсе ведаюць. Блін — гэта маленькае сонца. Нашыя продкі верылі ў тое, што гэты выраб дапаможа ім гукаць вясну і сытнымі, маслянымі вячэрамі яны імкнуцца дамовіцца не толькі з вясновымі духамі, але і зімовымі. Каб апошнія больш не прыходзілі і не марозілі ўсё навокал.

Былі і іншыя, менш вядомыя зараз, традцыі. Напрыклад, на масленічным тыдні аб’язджалі маладых каней і наладжвалі новыя сані. Думалі: чым з вышэйшай горкі з’едуць, тым больш вышэйшым будзе лён. Яшчэ бавіліся на арэлях — моладзь праводзіла нават спаборніцтва паміж сабой — хто вышэй разгайдаецца.

Дарэчы, маладыя людзі вельмі весела святкавалі Масленіцу. У некаторых раёнах Беларусі гэтае свята выглядала падобным да Каляд. Маладзёны хадзілі ад хаты да хаты, спявалі песні. Быў яшчэ такі момант. Калі па дарозе сустракаўся хлопец, які доўга не жаніўся, то да яго нагі прывязвалі калодку. І небарака павінен быў ці то хадзіць з ёю пэўны час, ці адкуплівацца ад жартаўнікоў. Такая ж рэч магла адбыцца і з пераборлівай незамужняй дзяўчынай, — распавядаюць супрацоўніцы музея школьнікам. Дзеці смяюцца і пачынаюць абмяркоўваць традыцыі.

Канешне, кульмінацыйны момант святкавання прыпадаў на нядзелю, калі ў вёсцы ладзілі застоллі і хадзілі ў госці. У гэты дзень аднавяскоўцы прасілі адзін у аднаго парабчэння і частавалі блінамі з розным начыннем.

— У нас традыцыйна пяклі з творагам, — кажуць супрацоўніцы.

У нядзелю Масленіцу праважалі і верылі, што далей прыйдзе сапраўдная вясна, таму з зімой развітваліся весела, не шкадуючы, што яны адыходзіць.

Яшчэ з язычніцкіх часоў у нашых продкаў была традыцыя спальваць у вялікіх вогнішчах стары абутак, адзенне і непатрэбныя рэчы. З цягам часу гэтае дзеянне набыло рытуальны характар. Беларусы пачалі спальваць пудзіла зямлі. Такім чынам старое адыходзіла і знішчалася, саступаючы месца новаму. Напэўна, Масленіца падабалася людзям яшчэ і таму, што ў перыяд святкавання можна было добра наесціся, бо на наступным тыдні пачынаўся пост.

Так і казалі: «Масленіца з блінамі, а пост з грыбамі».

Читай сайт Гродно 015.BY «ВКонтакте» - https://vk.com/grodno015
Читай сайт Гродно 015.BY «Однокласники» - https://ok.ru/grodno015
Читай сайт Гродно 015.BY «Фейсбук» - https://www.facebook.com/grodno015

Беларусь масленица какпраздновали традиции фото
Если вы заметили ошибку, выделите необходимый текст и нажмите Ctrl+Enter, чтобы сообщить об этом редакции
Автор
(0 оценок)
Актуальность
(0 оценок)
Изложение
(0 оценок)
Я рекомендую
Пока никто не рекомендует

Комментарии

1
Новости компаний
Праздник 23 февраля давно уже утратил свое первоначальное символическое значение и приобрел гендерное, стал просто «мужским» праздником. В этот день поздравления принимают все представители сильного пола от мала до велика, независимо от причастности к военной службе. В преддверии праздника мы опросили более 50 мужчин и составили список самых желанных подарков, которые они хотели бы получить в День защитника Отечества. Предлагаем их ваше вниманию. Приключен...
Происшествия
Недавно в Гродно произошел инцидент, когда мужчина угрожал совершить самоубийство путем пуска газа в квартире. Тогда ситуацию спасла техник службы "102" Ольга Гамеза, она отговорила гродненца от необдуманных действий. Эпизод, который мог завершиться очень печально, осветили по телевидению. Телеканал ОНТ показал сюжет о ЧП в передаче "Тревожная кнопка". В нем вы сможете услышать голос отчаявшегося мужчины, посмотреть на дом, где всё произошло, а также узнат...
Культура
Масленицу в этом году отметят с 4 по 10 марта. По традиции этот любимый многими праздник весны встречают с танцами, народными играми и блинами. Не обходится и без сжигания чучела зимы. Где в Гродно можно будет здорово повеселиться в масленичную неделю, читайте в обзоре Сайта Гродно 015.BY. Навстречу весне в Пышках  Масленица в Пышках пройдет в формате культурно-спортивного праздника «Навстречу весне – 2019». Вас ждут игры и забавы, зажигательные песни и пл...
Общество
Известно, что с лета 2018 года в ПП "Брузги" проходит реконструкция. И хотя в Гродненской региональной таможне говорили о работе в штатном режиме, проблемы все же есть. Даже в не загруженные обычно январь-февраль пересечь границу удается за 2-4 часа. С 20 февраля 2019 года проезд через Кузницу-Брузги может проходить еще дольше. Поляки объявили о начале ремонта своей части пункта пропуска в Кузнице. Завершение работ запланировано к 31 марта 2020 года, сообщ...
Общество
Пересечение улиц Виленской и Большой Троицкой в Гродно — популярное место для эвакуаторов. Несмотря на то, что оборудованная парковка находится прямо напротив, есть у автомобилистов облюбленный угол. На днях там вновь побывала спецмашины и погрузила на свои плечи очередную легковушку.  Несмотря на недовольство автолюбителей подобной мерой, такой способ регулировать безопасность на дороге регламентирован законом.  - Как правило, мы звоним собственнику. Но б...
Происшествия
В Башкирии 22-летняя девушка приревновала своего 9-летнего брата к родителям и решила избавиться от него, сестра отпросилась у матери и повела мальчика в библиотеку. Но вместо похода в библиотеку она пошла с братишкой в лес, где раздела его и начала душить шнуром от телефона, сообщает "Мэш" «После девушка закопала его в снег, но затем сжалилась над ним и вывела к дороге», — говорится в сообщении. Неравнодушные мужчины остановились и помогли мальчику: заку...
Фото+видео
Сегодня ночью на улице Дзержинского BMW на высокой скорости врезался в знак, дерево и припаркованный кроссовер Hyundai.  По словам водителя, в сторону Брикеля автомобиль двигался со скоростью около 80 километров в час.  - После нажатия на педаль тормоза машину правым задним колесом занесло на бордюрный камень, далее – на металлическое ограждение, припаркованный кроссовер и дорожный знак «Уступи дорогу», - сообщили в пресс-службе ГАИ УВД Гродненского облисп...
Интересно
Ирине из Гродно 45 лет, она работает оператором на табачной фабрике. В 2016 году женщина весила 120 кг, но всего за шесть месяцев она сумела похудеть на 45 кг. Бабушка двоих внуков рассказала GO.TUT.BY о том, что помогло добиться такого впечатляющего результата. Все фото из личного архива Ирина с детства не была худенькой. Все подруги имели фигуры стройнее, но, несмотря на это, комплексов по поводу внешности у Ирины не было. Она встречалась с парнями, нра...
Фото
Около 16:00 на улице Белые Росы между грузовым МАЗом и автобусом ПАЗом оказался легковой Renault Safrane. Судя по обломкам на асфальте, МАЗ и Renault поворачивали налево с улицы Тавлая. Сначала соприкоснулись легковушка и грузовик, а затем Renault въехал под автобус. В распоряжении АвтоГродно есть фотографии последствий ДТП. Состояние кузова Renault плачевное, есть ли смысл заниматься ремонтом? У Renault необходимо менять капот, левые двери, левое зеркало...